Corundum Characteristic

คำว่า “คอรันดัม” มาจากภาษาสันสกฤตคำว่า “คูริวินดา” (Kurivinda) หมายถึง “ruby” ทับทิม และ ได้เรียกชื่อ Corundum

คุณสมบัติทางฟิสิกส์ => คอรันดัมอยู่ในรูปของผลึกแร่หิน เป็นแร่ที่มีลักษณะโปร่งใส หรือโปร่งแสงชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ มีสีสันที่แตกต่างกันเมื่อมีสิ่งมาเจือปน และมีการนำผลึกแร่ดังกล่าวไปแปรรูปเป็นอัญมณี เนื่องจากมีความวาวแบบเพชร และแข็งมากรองจากเพชร (ความแข็ง 9 Mohs) จึงสามารถกรีดแร่อื่น ๆ ได้เกือบทุกชนิด และมีค่าความถ่วงจำเพาะ 4.0 – 4.1 รูปผลึกมีลักษณะเป็นเฮกซะโกนาล (Hexagonal) รูปหกเหลี่ยม มีลักษณะกลางป่อง ค่อย ๆ เรียวสู่ปลาย 2 ข้าง และดูคล้ายถังเบียร์ ผลึก 6 เหลี่ยมนี้ประกอบด้วยชั้นหนาซ้อน ๆ กัน มีหลายสีส่วนมากสีเทาเขียว เทาฟ้า และเทาดำ สีอื่นเรียกชื่อต่าง ๆ กัน เช่น สีแดง หรือสีม่วง เรียก ทับทิม (ruby) สีฟ้า หรือน้ำเงิน เรียก แซฟไฟร์

(sapphire) สีเหลือง หรือบุษราคัมไทย (yellow sapphire) สีเขียว (green sapphire) สีขาว (white sapphire) ถ้ามีรูปดาว 6 แฉก (star) จะรวมเรียกพลอย สาแหรก (star sapphire)

ระบบผลึกแบบเฮกซะโกเนล => เป็นระบบที่กำหนดลักษณะรูปร่างของแลตทิชด้วยแกน 3 มิติ ที่มีความสัมพันธ์กับรูปร่างภายนอกของผลึก ซึ่งมุมระหว่างแกนของผลึกแบบเฮกซะโกเนล คือ \alpha=\beta = 90  , \gamma= 120 และมีความยาวของแกนเป็น a = b \not= c

คุณสมบัติทางเคมี => อลูมิเนียมออกไซด์ มีสูตรเคมี Al_2O_3  ซึ่งประกอบด้วย Al 52.9% ที่มีสีแดงเพราะมีโครเมียมปน สีน้ำเงินเพราะมีเหล็กกับไททาเนียม แต่มีข้อคิดเห็นอื่นว่า ความแตกต่างทางกลศาสตร์จึงทำให้มีสีต่าง ๆ นอกจากนี้การศึกษาและวิจัยต่อมามีข้อสังเกตว่า ธาตุทั้งสองคือเหล็กกับไททาเนียม เกิดอยู่ในรูปอิลเมไนต์ (FeTiO_3) ที่มีลักษณะคล้ายวุ้น ถ้าผ่านสารละลาย Co(NO_3)_2 แล้วทำให้อุณหภูมิสูงมาก ๆ จะมีสีน้ำเงินจัด วาวคล้ายเพชร ไม่หลอมในอุณหภูมิสูงธรรมดา (2,050 องศาเซลเซียส) และไม่ละลายในกรด

corundum Al2O3

corundum Al2O3

ลักษณะเด่นและวิธีตรวจ => มีความแข็งมาก เพชรและผงขัดบางชนิดเท่านั้นที่จะขูดเข้า รูปผลึกมีลักษณะเด่นชัดสามารถบ่งบอกได้ว่า เป็นแร่ชนิดนี้ คือบนผิวหน้าเรียบ จะมีรอยสามเหลี่ยม ด้วยเหตุที่คอรันดัมเป็นพลอยที่มีความนิยมกันมากและราคาสูง จึงได้มีผู้คิดค้นผลิตคอรันดัมสังเคราะห์ขึ้นมา ทำให้ห้องปฏิบัติการ (Laboratory) ต้องมีความละเอียดอ่อนมากขึ้นในการวิเคราะห์แยกพลอยคอรันดัมออกจากคอรันดัมสังเคราะห์

การเกิด => พบว่าเกิดในหินชนิดต่าง ๆ แต่แหล่งที่สำคัญ ๆ ส่วนมากพบในหินแปร เช่น หินปูนที่เป็นผลึก นอกจากนี้ก็มีหินเพกมาไทต์ ในหินอัคนีพวกหินไซอีไนต์ หินเนฟิลีนไซอีไนต์ ในหินบะซอลต์พบน้อย แหล่งในประเทศไทยแร่นี้พบว่าเกิดในหินบะซอลต์ หรือที่ชาวบ้านขุดพลอยที่จันทบุรี เรียกว่า หินตับเป็ด

แหล่งที่พบในประเทศไทย => พบที่ จังหวัดจันทบุรี ตราด กาญจนบุรี แพร่ สุโขทัย เพชรบูรณ์ ศรีสะเกษ และอุบลราชธานี

ประโยชน์ => เป็นรัตนชาติมีค่าสูง คือทับทิม (Ruby) ซึ่งเป็นสีแดง สำหรับสีอื่น ๆ จะลดหลั่นจากสีน้ำเงินลงไป มีขนาดเล็กละเอียดหรือเนื้อไม่ดี เจียระไนไม่ได้ ใช้ประโยชน์เป็นวัสดุขัดถู อาจนำไปอัดเป็นแผ่นกลม สำหรับตัดโลหะและขัดเลนส์ให้เรียบ ถ้าทาบนผ้าหรือแผ่นกระดาษใช้ขัดโลหะ ไม้เนื้อแข็ง กระจก แว่นต่าง ๆ ทับทิมเคยใช้ในการทำแสงเลเซอร์

ที่มาของข้อมูล

——————
จัดทำโดย: ทิพธัญญา และ อดิศักดิ์ (มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์)

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s